جراحی استئوتومی زانو، جراحی است که طی آن یک یا چند استخوان در زانو بریده میشود. استئوتومی به معنای برش دادن و تغییر شکل دادن قسمتی از استخوان است. این جراحی زمانی انجام میشود که آرتروز در مرحله اولیه میباشد و فقط یک طرف مفصل زانو آسیب دیده است. در واقع استئوتومی زانو زمانی که استخوان ران و ساق در موقعیت مناسبی قرار نگرفته باشند، پیشنهاد میشود. هدف از انجام این جراحی برطرف کردن فشار به زانو هاست که در اثر انحراف زانو به زانو وارد میشود.
جراحی استئوتومی زانو چیست؟
استئوتومی زانو عملی است که جراحان از آن برای درمان درد و بی ثباتی استفاده میکنند که ممکن است در صورت آسیب یا آرتروز در بخشی از مفصل زانو رخ دهند. در مواقعی که فقط یک ناحیه از زانو آسیب دیده باشند، پزشکان احتمالا انجام جراحی استئوتومی زانو را به جای تعویض مفصل زانو پیشنهاد میدهند. در طی این جراحی، جراح استخوان ها را در استخون ساق پا یا استخوان ران تغییر مکان میدهد تا زانو دوباره مرتب شود. این موقعیت جدید وزن بدن را از قسمت آسیب دیده زانو به قسمت سالم منتقل میکند.
علت انجام جراحی استئوتومی زانو
همه مفاصل از جمله زانوها دارای بافت بالشتکی به نام غضروف در محل اتصال استخوان ها هستند. بعضی از افراد هنگامی که غضروف مفصل آن ها از بین میرود، به آرتروز مبتلا میشوند که این اتفاق میتواند موجب ساییدگی ناخوشایند استخوان ساق و استخوان ران شود. به همین خاطر همان طور که تاکنون اشاره کردیم استئوتومی زانو برای درمان شرایط مختلفی از جمله دردهای زانو استفاده میشود. به طور کلی مواردی که ممکن است استئوتومی زانو مورد استفاده قرار بگیرد عبارتند از:
- در بیماری آرتروز زانو بافت های مفصلی تخریب شده و موجب محدودیت در حرکت میشود. استئوتومی زانو در موارد پیشرفته برای کاهش درد مورد استفاده قرار میگیرد.
- برخی از نقص ها در زانو ممکن است باعث درد و محدودیت حرکت شوند. استئوتومی زانو میتواند به درمان این نقص های زانویی کمک کند.
- در برخی موارد شکل و ساختار طبیعی زانو به دلیل ضربه، عوامل مادرزادی یا مشکلات دیگر تغییر کند. به همین خاطر برای رفع این مورد استئوتومی زانو مورد استفاده قرار میگیرد.
- گاهی اوقات استئوتومی زانو برای درمان انحراف زانو یا اصلاح جوش نادرست استخوان که در بهبودی پس از شکستگی رخ داده است، انجام میشود.
انواع عمل استئوتومی زانو
به طور کلی جراحی استئوتومی زانو دارای دو نوع است که در ادامه به توضیح هر یک از موارد میپردازیم:
استئوتومی فمورال
استئوتومی فمورال که با عنوان تغییر شکل استخوان ران نیز شناخته شده است، روی استخوان ران بالای کلاهک زانو انجام میشود و زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که آسیب در قسمت استخوان ران ایجاد شده باشد. در طی این جراحی، جراح تکه ای از استخوان را به استخوان ران اضافه کرده یا از آن نقطه حذف میکند. این نوع از استئوتومی کمتر از استئوتومی تیبیا رایج بوده و معمولا برای تصحیح همترازی زانو، بهبود عملکرد مفصل و تسکین درد ناشی از آرتروز انجام میشود.
استئوتومی تیبیا
استئوتومی تیبیا یا تغییر استخوان ساق پا زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که آرتروز در استخوان زیرین زانو ایجاد شده و موجب فرسایش در آن شود. در طی این جراحی، جراح تکه ای از استخوان را به ناحیه ای از ساق پا درست زیر زانو اضافه کرده یا از آن حذف میکند. استئوتومی تیبیا اغلب برای تسکین درد، بهبود عملکرد و اصلاح همترازی پاهای پرانتزی انجام میشود.
جراحی استئوتومی زانو چگونه انجام میشود؟
پیش از انجام جراحی، پزشک احتمالا برای بررسی وضعیت بافت استخوانی و محل عمل از شما درخواست انجام ام آر آی یا سی تی اسکن را داشته باشد، زیرا تهیه این عکس ها در بررسی وضعیت استخوان به پزشک کمک میکند. طی این جراحی، بهترین جراح تعویض مفصل زانو در تهران بعد از بیهوشی برش کوچکی روی مفصل برای تغییر جهت استخوان ایجاد کرده و استخوان های مفصل را در معرض دید قرار میدهد. در برخی موارد ممکن است جراح در ناحیه مشخص شده، استخوان را برش داده و بخشی از استخوان آسیب دیده را بردارد و آن را با پیوند استخوان پر میکند. در ادامه جراحی استخوان با پیچ و پلاک در جای خود ثابت میشوند که ممکن است به طور موقتی یا دائمی در استخوان قرار داده شوند. معمولا انجام جراحی استئوتومی زانو بین 60 الی 90 دقیقه طول میکشد.
جراحی استئوتومی زانو چه مزایایی دارد؟
همان طور که تاکنون بیان کردیم این روش درمانی مناسب برای برخی از نواقص زانو میباشد. جراحی استئوتومی زانو دارای مزیت های متعددی است که در ادامه به برخی از آن ها اشاره میکنیم:
- حفظ آناتومی زانو
- به تاخیر افتادن جراحی تعویض مفصل زانو
- ماندگاری طولانی مدت نتیجه
- بیشتر شدن طول عمر مفصل زانو
- اصلاح زانو در بیماران مبتلا به زانوی ضربدری
- جلوگیری از پیشرفت آرتروز
- بهبود عملکرد زانو در فعالیت های روزمره
- هزینه کمتر نسبت به تعویض مفصل زانو
چه کسانی کاندید جراحی استئوتومی زانو هستد؟
در صورتی که بیمار هر یک از ویژگی های زیر را داشته باشد میتواند جراحی استئوتومی زانو را انجام دهد:
- فرد بتواند زانوی خود را صاف کرده و حداقل تا 90 درجه خم کند.
- یک طرف مفصل زانوی او آسیب دیده باشد و زیر کشکک زانویشان دردی را احساس نمیکنند.
- افرادی که زیر 60 سال سن دارند از نظر آناتومی بدن جراحی استئوتومی برای آنها بهتر جواب میدهد.
- برای انجام این عمل نباید بیماری های دیگر مانند آرتریت روماتوئید یا سایر بیماری های روماتیسمی وجود داشته باشد.