تعویض مفصل لگن چگونه انجام میشود؟ مفصل لگن یکی از بزرگترین مفصل های بدن بوده و هنگامی که این مفصل دچار مشکل شود، تاثیر بسزایی روی کل بدن و توانایی انجام فعالیت های معمول میگذارد. جراحی تعویض مفصل لگن که به نام آرتروپلاستی لگن نیز شناخته میشود، یک روش جراحی است که در موارد پیشرفته آرتروز لگن و به منظور بهبود عوارض ناشی از آن انجام میشود. در این مقاله قصد داریم اطلاعاتی درباره جراحی تعویض مفصل لگن بیان کنیم، با ما همراه باشید.
دلایل انجام جراحی تعویض مفصل لگن
تعویض مفصل لگن برای درمان دردها و مشکلات حرکتی شدید در مفصل لگن انجام میشود. این جراحی در افرادی انجام میشود که مفصل لگن آن ها به شدت تخریب شده و تاثیر نامطلوبی روی زندگیشان گذاشته است. دلایل انجام جراحی تعویض مفصل لگن عبارتند از:
- لگن فرد ورم یا سفتی داشته باشد و در فعالیت های روزانه دچار ناتوانی شده یا مجبور به استفاده از واکر شود.
- ابتلا به نکروز استخوان که نوعی از بیماری است که موجب مرگ استخوان ها میشود.
- استئوآرتریت، ساییدگی مفاصل که با درد شدیدی همراه است
- مبتلا شدن به روماتیسم ستون فقرات یا روماتیسم مفصلی
- رشد غیرطبیعی استخوان ها در ناحیه ران
- استئونکروز، در چنین شرایطی جریان خونرسانی به قسمت توپی شکل مفصل لگن مختل، و در نهایت شاهد دفرمه شدن و خارج شدن مفصل از فرم طبیعی و اولیه خواهیم بود.
- آرتریت روماتوئید، که با التهاب، آسیب و تغییر شکل مفصل همراه میباشد.
تعویض مفصل لگن چگونه انجام میشود؟
جراحی تعویض مفصل لگن میتواند تحت بیهوشی عمومی یا اپیدورال انجام شود. جهت انجام این جراحی، جراح برشی به اندازه پانزده تا بیست سانتی متر در قسمت کناری و یا پشتی مفصل ایجاد میشود. مفصل لگن مصنوعی، شامل سوکت و سر توپی شکل است که جایگزین سر استخوان فمور میشود. در ادامه، جراح پروتز مصنوعی را سر جای خود قرار میدهد، سپس سر استخوان فمور جدید را در ناحیه سوکت جدید ثابت میکند. در طول جراحی، غضروف و استخوان آسیب دیده برداشته یا ترمیم میشود، سپس سطح استخوان متناسب با اندازه و فرم پروتز یا مفصل مصنوعی، تغییر شکل داده خواهد شد. در انتهای جراحی، برش ها بخیه زده میشوند و سپس پانسمانی روی بخیه ها گذاشته میشود تا از بروز عفونت جلوگیری شود.
انواع جراحی تعویض مفصل لگن
روش های مختلفی برای انجام جراحی تعویض مفصل اگن وجود دارد که بر اساس شرایط بیمار و علل آسیب به لگن توسط بهترین جراح ارتوپد پیشنهاد میشوند. روش ها و انواع جراحی تعویض مفصل لگن عبارتند از:
تعویض کامل لگن (THR)
جراحی تعویض کامل مفصل ران شامل تعویض هر دو توپ و سوکت مفصل ران با اجزای مصنوعی است. سر استخوان ران آسیب دیده برداشته میشود و با یک توپ فلزی یا سرامیکی که به ساقه ای که داخل استخوان ران قرار میگیرد وصل میشود، جایگزین میشود. سوکت آسیب دیده نیز برداشته شده و با یک فنجان فلزی که با آستر پلاستیکی یا سرامیکی پوشانده شده است جایگزین میشود. تعویض کامل مفصل ران رایج ترین نوع جراحی تعویض مفصل ران است و در تسکین درد و بهبود عملکرد بسیار موثر است.
تعویض جزئی هیپ (همی آرتروپلاستی)
تعویض جزئی مفصل ران، که به آن همی آرتروپلاستی نیز میگویند، شامل جایگزینی تنها سر استخوان ران با یک جزء مصنوعی است، در حالی که حفره طبیعی مفصل ران حفظ میشود. این نوع جراحی اغلب در موارد شکستگی لگن به ویژه در افراد مسن انجام میشود. با جایگزینی سر آسیب دیده استخوان ران، هدف از تعویض جزئی لگن بازگرداندن تحرک و کاهش درد بدون جایگزینی کل مفصل ران است.
چه افرادی کاندید جراحی تعویض مفصل لگن هستند؟
کاندیداهای جراحی تعویض مفصل لگن معمولاً افرادی هستند که به دلیل شرایطی مانند استئوآرتریت، آرتریت روماتوئید، نکروز آواسکولار یا شکستگی لگن، درد شدید مفصل ران و محدودیت حرکتی را تجربه کردهاند. این افراد ممکن است قبلاً درمانهای محافظهکارانه مانند دارو، فیزیوتراپی و وسایل کمکی را امتحان کرده و از آن ها نتیجه ای نگرفته باشند. افرادی که ویژگی های زیر را دارند کاندید مناسبی برای انجام جراحی تعویض مفصل لگن میباشند:
- درد شدید و مزمن در مفصل لگن که با تجویز داروها و درمان های غیرجراحی کنترل نمیشود.
- محدودیت شدید در حرکت و عملکرد مفصل لگن که بر زندگی روزمره تاثیر منفی دارد.
- عدم توانایی فرد در بالا رفتن و یا پایین آمدن از پله ها
- درد هنگام خواب و استراحت
- تشدید درد به هنگام راه رفتن حای زمان استفاده از عصا یا واکر
مزایای تعویض مفصل لگن چیست؟
در حالی که تصمیم برای انجام تعویض مفصل ران بسیار مهم است، مزایای بالقوه این روش بسیار زیاد بوده و میتواند کیفیت زندگی افرادی را که تحت آن قرار میگیرند به طور قابل توجهی بهبود بخشد. مزایای تعویض مفصل لگن عبارت است از:
- بهبود دامنه حرکتی و راه رفتن فرد
- بهبود قدرت
- بهبود هماهنگی میان تنه و پا
- تسکین درد
- عملکرد بهتر مفصل لگن
زمان بهبودی پس از تعویض مفصل لگن چقدر است؟
مدت زمان بهبودی پس از جراحی تعویض مفصل لگن به عوامل مختلفی از جمله میزان شدت آسیب و عوارض مرتبط با آرتروز، عمل جراحی، وضعیت عمومی بیمار پس از جراحی، تعهد بیمار به انجام تمرینات و دستورات پزشک و فیزیوتراپیست، سن بیمار و… بستگی دارد و بهبودی کامل بیمار میتواند به طور میانگین بین 6 الی 12 ماه طول بکشد. اکثر بیماران پس از چند روز از انجام جراحی کم کم شروع به راه رفتن میکنند و معمولا 10 الی 12 هفته پس از جراحی میتوانند فعالیتهای خود را آغاز کنند.