آسیب های ورزشی چه انواعی دارد؟ آسیب های ورزشی از جمله مشکلاتی است که بسیاری از ورزشکاران به ویژه افرادی که در زمینه ورزشهایی همچون فوتبال فعالیت دارند به آن دچار میشوند. آسیبهایی که در حین ورزش کردن ایجاد میشوند، ممکن است قسمتهای مختلفی از بدن به ویژه مفاصل و اندامهای حرکتی را تحت تاثیر قرار دهند. آسیب ورزشی غالبا به دو دسته تقسیم بندی میشوند اما در اکثر موارد در اثر فعالیتهای ورزشی مکرر بروز پیدا میکنند. در ادامه این مطلب ضمن ارائه برخی نکات مفید در خصوص دلایل بروز این دسته از مشکلات، به معرفی راهکارهایی برای پیشگیری از آسیب ورزشی میپردازیم.
آسیب ورزشی چیست؟
آسیب ورزشی شامل مجموعهای از مشکلات، آسیبها و صدماتی است که افراد در حین ورزش کردن دچار آن میشوند. در نتیجه این دسته از مشکلات در اثر فعالیت بدنی یا ورزشهای فیزیکی بروز پیدا میکنند و میتوانند توان حرکتی بیماران را کاهش دهند. آسیبها یا جراحات ورزشی میتوانند در اثر انجام ورزشهای مختلف ایجاد شوند. در اکثر موارد آماده نکردن بدن برای ورزش یا بی احتیاطی افراد حین انجام فعالیت بدنی اصلیترین عامل در بروز این دسته از آسیبها است. کودکان بیشتر در معرض خطر این نوع آسیبها هستند، اما در برخی موارد بروز این دسته از مشکلات در بزرگسالان نیز دیده شده است.
انواع آسیب های ورزشی
آسیب های ورزشی متناسب با علت، شدت و علائم بروز خود دارای انواع مختلفی هستند. در بخش زیر انواع صدمات ورزشی رایج معرفی میگردد:
رگ به رگ شدن
در صورتی که رباط اندامها بیش از حد کشیده یا پاره شوند، رگ به رگ شدن پا یا دست رخ میدهد. رگ به رگ شدن، رایجترین آسیب ورزشی است که بسیاری از فوتبالیستها به آن دچار میشوند.
شکستگی
اگر شدت ضربه یا آسیب زیاد باشد و به ناحیه مذکور فشار زیادی وارد شود، در موارد حادتر ممکن است صدماتی همچون شکستگی مفاصل را به دنبال داشته باشد. درمان شکستگی استخوان باید توسط متخصصین حوزه ارتوپد صورت گیرد تا نتایج درمان موفقیت آمیز باشد.
تورم
بروز تورم نشانه ایجاد التهاب در محل آسیب دیده است. تورم پاسخی از سوی بدن به آسیب ایجاد شده است و زمانی اتفاق میافتد که حجم بسیاری از خون برای محافظت و بهبود بافت یا استخوان آسیبدیده تجمع پیدا میکند.
درد مفاصل
ایجاد درد و ناراحتی مفاصل میتواند علائمی از وارد شدن آسیب ساختاری یا صدمه جدی در مفصل باشد. دردهای مفصلی غالبا پس از بروز، ظرف مدت شش هفته برطرف خواهند شد. اگر درد مفصل بیشتر شود، لازم است که بیماران برای درمان تخصصیتر آن به پزشک مراجعه کنند.
دررفتگی
در صورتی که استخوان در مکان اصلی یا حفره خود خارج شود، حالت در رفتگی در محل ایجاد میگردد. در رفتگی نیز یکی از شایعترین آسیبهای ورزشی است که بروز آن منجر به تورم و ضعف بدن میشود.
گیجی یا سردرد
وارد شدن ضربه خفیف به سر بسیار خطرناک است و در برخی موارد ممکن است منجر به بروز اختلالاتی نظیر ضربه مغزی شود. وارد شدن ضربه به سر، علائم مختلفی مانند گیجی، مشکل در تمرکز، مشکلات حافظه، سردرد، سرگیجه و حالت تهوع را به دنبال دارد.
ضعف
پس از وارد شدن آسیب ورزشی به اندامها، ممکن است احساس کنید که قدرت ناحیه آسیب دیده کاهش پیدا کرده است. این وضعیت نشان دهنده ایجاد آسیب ساختاری به عضله یا تاندون است. در صورتی که به دلیل ایجاد ضعف در اندامهای خود نمیتوانید دست یا پای خود را بلند کنید و راه بروید لازم است که حتما برای کشف علت و درمان این عارضه به پزشک مراجعه کنید.
بی ثبات شدن مفاصل
اگر احساس میکنید که مفصل بدنتان همچون زانوها، هنگام انجام برخی فعالیتهای بدنی یا ورزشی نظیر دویدن یا بالا رفتن از پله توان کافی ندارد یا به عبارتی قدرت خود را از دست داده است، میتوان گفت که مشکل بی ثباتی در مفاصل بدن شما ظاهر شده است.
آسیب ورزشی ناشی از چیست؟
بروز آسیبهای ورزشی معمولا در اثر عوامل مختلفی خواهد بود. اصلیترین دلایل ایجاد صدمات ورزشی به شرح زیر است:
- نداشتن تمرینات و آمادگی لازم قبل از ورزش کردن
- عدم انجام حرکات صحیح در تمرینات
- انجام فعالیت بدنی بهصورت طولانی و بیش از حد ممکن
- نداشتن رژیم غذایی سالم
- استفاده نکردن از وسایل محافظتی
- عدم رعایت نکات ایمنی حین ورزش کردن
نحوه پیشگیری از آسیب های ورزشی
پیشگیری از بروز صدمات ورزشی یک اقدام موثر و بسیار مهم است که به شما کمک میکند تا حد امکان از بروز چالشهای خطر آفرین جلوگیری کنید. موثرترین روشهای پیشگیری از بروز مشکلات ورزشی شامل موارد زیر است:
سرد کردن بدن بعد از ورزش: یکی از نکات مهم برای افرادی که بهطور مداوم ورزش میکنند، انجام تمرینات مربوط به سرد کردن بدن است. این تمرینات شامل حرکات کششی است و انجام آن باعث میشود که بدن ورزشکار برای اتمام فعالیت بدنی آماده شود.
اجتناب از زیاده روی: اگر در حین انجام فعالیت بدنی دچار درد شدید، تا پایان بهبود یافتن صبر کنید و زمانی که مطمئن شدید صدمه جدی نیست، دوباره فعالیت را از سر بگیرید.
استفاده از کفش مناسب: برای جلوگیری از وارد شدن آسیب به ساختار پاها، کفش مناسب بپوشید. توجه به این نکته باعث میشود که از صدمات احتمالی ناحیه پا جلوگیری کنید.
انجام صحیح تمرینات: از دیگر موارد مهم در پیشگیری از بروز آسیبهای احتمالی در حین ورزش کردن، انجام صحیح تمرینات ورزشی است. توصیه میشود که ابتدا نحوه انجام تمرينات ورزش مورد نظر خود را بیاموزید و سپس برای فعالیت بدنی مورد نظر خود آماده شوید.
انواع روش های درمان آسیب های ورزشی
درمان آسیب های ورزشی به محل آسیب دیده و شدت آسیب ورزشی بستگی دارد. در اکثر موارد که تسکین درد و کنترل التهاب ناشی از صدمات ورزشی، درمان اولیه از سوی بهترین جراح ارتوپد ارائه میگردد. درمان اولیه ممکن است برنامه Rice باشد. در این روش درمانی، 4 اقدام اصلی برای بهبود شرایط بیمار در نظر گرفته میشود. این اقدامات شامل موارد زیر هستند:
- استراحت کردن
- قرار دادن یخ یا کمپرس آب یخ روی محل آسیب دیده
- منقبض ساختن محل آسیب دیده
- بالا بردن
در صورتی که آسیبهای ورزشی خفیف باشند، روشهای زیر تا حد قابلتوجهی شدت درد را در محل آسیب دیده کاهش میدهد. به عنوان مثال به کمک راهکارهای زیر شده میزان تورم و کبودی کاهش مییابد. این روشها برای تا حداکثر ۳۶ ساعت اولیه قابل انجام است و میتوان از آنها انتظار نتایج مثبت را داشت. همچنین در برخی موارد ممکن است پزشک مصرف داروهای مخصوص را برای بهبود درد تجویز کند.
درمان آسیب های ورزشی زانو
روشهای درمان آسیبهای ورزشی زانو با توجه به شدت و میزان آسیب به زانو انتخاب میشود. رایجترین روشها برای بهبود صدمات ورزشی در ناحیه زانو شامل موارد زیر است:
- استراحت کردن
- کاهش میزان فعالیتهای بدنی تا زمان کسب بهبودی کامل زانو
- استفاده از کمپرس آب یخ برای کاهش التهاب
- انجام فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی با هدف افزایش میزان انعطافپذیری زانوها
- مصرف داروهای مسکن و ضدالتهاب غیراستروئیدی
سوالات متداول
بعد از ایجاد آسیب ورزشی، چه اقداماتی باید انجام داد؟
اصلیترین اقدام برای کنترل آسیبهای ورزشی، قرار دادن کمپرس آب سرد روی محل آسیب دیده به مدت ۲۰ دقیقه و هر دو ساعت یک بار است. همچنین لازم است که به مدت یک تا دو روز استراحت کامل داشته و در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنید.
آیا پارگی رباط صلیبی در تمام افراد نیازمند جراحی است؟
تشخیص این موضوع بر عهده پزشک است. پزشک با ارزیابی شرایط بیمار تشخیص میدهد که آیا برای درمان پارگی رباط صلیبی نیاز به جراحی است یا خیر.
شایع ترین قسمت های بدن که دچار آسیب میشوند کدامها هستند؟
شانه، آرنج، زانو، ساق پا و مچ پا از جمله بخشهایی هستند که بیشتر در معرض خطر صدمات و آسیب های ورزشی قرار میگیرند.