چگونه پارگی منیسک زانو را شناسایی و درمان کنیم؟ پارگی منیسک زانو یکی از شایع ترین آسیب های ارتوپدی است که ممکن است در هر سنی اتفاق بیفتد. هر گونه فعالیتی که موجب شود زانو به شدت چرخانده شود و به آن فشار وارد شود، به خصوص زمانی که تمام وزن شخص روی آن قرار داده میشود، میتواند منجر به پارگی منیسک زانو شود. در این مقاله قصد داریم اطلاعاتی درباره پارگی منیسک زانو بیان کنیم، برای کسب اطلاعات بیشتر با ما همراه باشید.
پارگی منیسک زانو چیست؟
منیسک ها به صورت بالشتک هایی به شکل O و C در روی زانو میباشند که از نظر سطح مقطع به صورت مثلث میباشند. منیسک ها به عنوان کم کننده شوک درون زانو عمل میکنند و کار آنها کم کردن فشار بر روی غضروف مفصل و ثابت کردن زانو میباشد. این اجزا در واقع شبیه به غضروف ها هستند با این تفاوت که ساختاری محکم تر و خاصیت ارتجاعی زیادی مثل لاستیک دارند . منیسک ها فشاری که یک استخوان به استخوان دیگر انتقال میدهد را کنترل میکنند و یا به عبارتی از استخوان ها در برابر سایش محافظت میکنند که این امر نقش مهمی در ثبات زانو دارد. منیسک یکی از قسمت های مهم زانو می باشد. از این رو پارگی منیسک زانو میتواند باعث ایجاد اختلال در عملکرد صحیح زانو شود که این امر بر سلامت زندگی نیز تاثیر میگذارد.
دلایل پارگی منیسک زانو
پارگی منیسک زانو یک آسیب بسیار شایع زانو به خصوص در بین ورزشکاران است. پارگی منیسک زانو دلایل مختلفی دارد که اکثرا در قسمت خلفی یا پشتی منیسک ایجاد میشود و سپس به قسمت های دیگر آن هم گسترش مییابد. دلایل پارگی منیسک زانو شامل موارد زیر میباشد:
- اضافه وزن میتواند موجب فرسودگی سریعتر منیسک و در نهایت منجر به پارگی آن شود.
- بلند کردن وزنه های سنگین باعث میشود به منیسک فشار زیادی وارد شده و ممکن است منجر به پارگی منیسک شود.
- آسیب به رابط زانو و ضرب خوردگی اجزای زانو در ابتلا به منیسک زانو تاثیرگذار است. ضربه های مکرر مفصل زانو به خصوص انجام فعالیت های سنگین ورزشی بلافاصله پس از آسیب قبلی و عمل جراحی زانو موجب پاره شدن یا تشدید پارگی میشود.
- از آنجایی که منیسک با افزایش سن ضعیف تر میشود، خطر ویژه ای برای ورزشکاران مسن تر دارد.
- افراد مبتلا به آرتریت در زانوها و یا افراد مسن بیشتر مستعد پارگی منیسک هستند.
پارگی منیسک زانو چه علائمی دارد؟
علائم پارگی منیسک زانو بسته به شدت آسیب میتواند متفاوت باشد، اما علائم رایج عبارتند از:
- درد شدید در ناحیه زانو
- خم و راست کردن زانو به سختی
- قفل کردن زانو
- صدا دادن زانو
- ورم ناحیه آسیب دیده
- احساس درد هنگام ایستادن
- خالی شدن ناگهانی مفصل زانو
- احساس جابجایی در استخوان های زانو
انواع پارگی منیسک زانو
پارگی منیسک یکی از شایع ترین آسیب های زانو است که بر حسب محدوده درگیر و شکل پارگی به اشکال مختلفی مشاهده میشود. بنابراین پارگی منیسک زانو دارای انواع مختلفی است که در زیر به آن ها اشاره میکنیم:
پارگی شعاعی
پارگی شعاعی زمانی رخ میدهد که پارگی از لبه بیرونی منیسک به سمت مرکز میرود. این نوع پارگی میتواند در هر بخشی از منیسک ایجاد شود و اغلب به دلیل یک حرکت چرخشی ناگهانی ایجاد میشود.
پارگی افقی
پارگی افقی به پارگی گفته میشود که به موازات سطح بالایی منیسک ایجاد میشود. این نوع پارگی کمتر شایع است و اغلب با تغییرات دژنراتیو در منیسک همراه است.
پارگی فلپ
پارگی فلپ زمانی است که تکه ای از منیسک از بقیه بافت جدا میشود و فلپ ایجاد میکند که میتواند در مفصل گیر کند و باعث درد و تورم شود.
پارگی دسته سطل
پارگی دسته سطل یا کشکک نوعی خاصی از پارگی طولی است که در آن بخشی از بافت منیسک به مرکز مفصل زانو جابجا میشود. این نوع پارگی میتواند باعث قفل شدن یا گیر کردن زانو شود و صاف کردن کامل ساق پا را دشوار کند.
پارگی پیچیده
پارگی پیچیده شامل ترکیبی از الگوهای پارگی مختلف است، مانند پارگی شعاعی همراه با پارگی افقی. این نوع پارگی ها اغلب نیاز به ارزیابی دقیق و برنامه های درمانی فردی دارند.
تشخیص پارگی منیسک زانو
اگر فردی مشکوک به پارگی منیسک باشد، پزشک یک معاینه کامل از زانو انجام میدهد و همچنین برای تایید تشخیص خود و ارزیابی بیشتر زانو آزمایش های تصویربرداری نیز تجویز میکند. آزمایش های تصویربرداری اغلب برای تایید تشخیص پارگی منیسک و ارزیابی شدت آن استفاده میشود. آزمایشات رایج عبارتند از:
تصویربرداری تشدید مغناطیسی (MRI): این آزمایش غیر تهاجمی تصاویر دقیقی از مفصل زانو، از جمله منیسک و ساختارهای اطراف آن ارائه میدهد. MRI میتواند به شناسایی محل، اندازه و نوع پارگی منیسک کمک کند.
اشعه ایکس: در حالی که اشعه ایکس خود منیسک را نشان نمیدهد، میتواند به رد سایر علل زانو درد مانند شکستگی یا آرتریت کمک کند.
اولتراسوند: در برخی موارد، سونوگرافی ممکن است برای ارزیابی منیسک و بافت های نرم اطراف استفاده شود.
درمان پارگی منیسک زانو
روش درمان پارگی منیسک به عوامل مختلفی از جمله نوع، محل و شدت پارگی و همچنین سن، سطح فعالیت و سلامت کلی فرد بستگی دارد. در صورتی که پارگی منیسک در ناحیه ای باشد که در آن خون جریان دارد، منیسک را میتوان ترمیم کرد ولی اگر پارگی در قسمت فاقد جریان خون اتفاق بیفتد ممکن است با ترمیم قابل درمان نباشد.روش های مختلفی برای ترمیم منیسک وجود دارد که اولین کاری که جراح ارتوپد انجام میدهد این است که با کمک آرتروسکوپی وارد زانو شده و پارگی منیسک را به طور دقیق میبیند سپس با یک سوهان قسمت پاره شده را تمیز میکند تا جریان خون مجددا برقرار شود. در نهایت با ابزارهای مختلفی محل پارگی را میدوزد. اما اگر منیسک در قسمت فاقد جریان خون باشد دیگر قابل ترمیم نیست و تنها راه درمان آن خارج کردن منیسک پاره توسط بهترین جراح ارتوپد میباشد. به طور کلی روش های درمان پارگی منیسک شامل موارد زیر میشود:
- دارو درمانی
- ورزش درمانی
- الکتروتراپی
- لیزر تراپی
- اوزون تراپی
- پی آر پی
- بریس
- جراحی منیسک