نرمی کشکک زانو: علل، علائم و راه‌های درمان موثر

نرمی کشکک زانو یکی از مشکلات شایع مفصلی است که باعث درد و ناراحتی در قسمت جلوی زانو می‌شود. این عارضه که معمولا در اثر ساییدگی غضروف زیر کشکک ایجاد می‌شود، می‌تواند فعالیت‌های روزمره مانند راه رفتن، دویدن، بالا و پایین رفتن از پله‌ها و حتی نشستن طولانی‌ مدت را تحت تاثیر قرار دهد. نرمی کشکک زانو بیشتر در افراد فعال، ورزشکاران و زنان شایع است و در صورت عدم درمان مناسب، ممکن است منجر به آسیب‌های جدی‌تر شود. در این مقاله، به بررسی علل، علائم و روش‌های موثر درمانی برای نرمی کشکک زانو می‌پردازیم تا به شما در مدیریت و کاهش این مشکل کمک کنیم.

نرمی کشکک زانو چیست؟

نرمی کشکک زانو، که به آن کندرومالاسی کشکک نیز گفته می‌شود، یک وضعیت پزشکی است که در آن غضروف پشت کشکک (پاتلا) نرم شده و به تدریج دچار تخریب می‌شود. این عارضه معمولا باعث ایجاد درد در جلوی زانو می‌شود و اغلب هنگام انجام فعالیت‌هایی مانند بالا و پایین رفتن از پله‌ها، دویدن، یا نشستن طولانی‌ مدت با زانوهای خمیده تشدید می‌شود. عوامل متعددی مانند ضربه‌های قبلی به مفصل زانو و استخوان کشکک می‌توانند در ایجاد این بیماری نقش داشته باشند. با این حال، در بسیاری از موارد، علت اصلی این بیماری مشخص نیست.

نرمی کشکک زانو چه علائمی دارد؟

نرمی کشکک زانو، یا کندرومالاسی کشکک، به نرم شدن و تخریب غضروف زیر کشکک اشاره دارد که می‌تواند به درد جلوی زانو منجر شود. این وضعیت معمولا با علائم زیر همراه است:

• درد در جلوی زانو: این درد ممکن است هنگام نشستن طولانی‌ مدت با زانوهای خمیده، استفاده بیش از حد، یا بالا و پایین رفتن از پله‌ها تشدید شود.
• در برخی موارد، ممکن است تورم خفیفی در ناحیه زانو مشاهده شود.
• برخی افراد ممکن است هنگام حرکت زانو، احساس ساییدگی یا صدای تق‌تق را تجربه کنند.
• ضعف در عضلات اطراف زانو، به ویژه عضلات چهارسر ران، ممکن است مشاهده شود.
• در برخی مواقع فرد احساس می‌کند چیزی درون مفصل زانوی او گیر کرده است.
• ناپایداری و خالی کردن ناگهانی زانو به طوری که فرد احساس می‌کند زانوی او تحمل وزن او را ندارد و گویی مفصل زانو از جای خود در رفته است.

درجه بندی نرمی کشکک زانو

نرمی کشکک زانو، یا کندرومالاسی پاتلا، بر اساس شدت آسیب غضروف به چهار درجه (گرید) تقسیم‌بندی می‌شود:

• گرید 1: نرم شدن غضروف بدون تغییرات ساختاری قابل مشاهده و کمترین میزان آسیب کشکک در این گرید رخ داده است.
• گرید 2: نرم شدن غضروف همراه با تغییرات سطحی مانند فرسایش یا نقص‌های موضعی که کمتر از 50٪ ضخامت غضروف را درگیر می‌کند.
• گرید 3: نازک شدن غضروف و از بین رفتن بافت که بیش از 50٪ ضخامت غضروف را بدون درگیری استخوان زیرین تحت تاثیر قرار می‌دهد.
• گرید 4: این مرحله مربوط به شدیدترین درجه ساییدگی و فرسایش غضروف های اطراف استخوان است که از دست رفتن کامل غضروف به‌ طوری‌ که استخوان زیرین نمایان شده و ممکن است با ادم مغز استخوان همراه باشد، رخ می‌دهد.

بروز نرمی کشکک زانو چه علتی دارد؟

کشکک زانو در حالت طبیعی در جلوی مفصل زانو قرار می‌گیرد. زمانی که زانوی خود را خم می‌کنید، قسمت پشتی کشکک روی غضروف استخوان ران در محل زانو می‌لغزد. کشکک از طریق زردپی ها (تاندون ها) و رباط ها ( لیگامان ها) به استخوان ساق پا و استخوان ران متصل می‌شود. هر زمان که یکی از اجزا نتواند به درستی حرکت کند، ممکن است منجر به ساییده شدن کشکک روی استخوان ران شود.

نرمی کشکک زانو جوانان را بیشتر از هر گروه سنی دیگری تحت تاثیر قرار می‌دهد. همچنین این عارضه بیشتر در بانوان مشاهده می‌شود. بنابراین بسیاری از انواع مختلف  آسیب های مفصلی و اختلالات مفصلی می‌توانند منجر به کندرومالاسی شوند. در زانو کندرومالاسی معمولا به آسیب، استفاده بیش از حد زانو تراز ضعیف عضلات و استخوان های اطراف مربوط می‌شود. این علل عبارتند از:

• عدم تعادل عضلات اطراف زانو
• استفاده بیش از حد مفصل زانو به ویژه حین ورزش
• آسیب به مینیسک زانو
• عفونت در مفصل زانو
• خونریزی مکرر در داخل مفصل زانو
• تزریق مکرر داروهای استروئیدی به زانو

چگونه از نرمی کشکک زانو پیشگیری کنیم؟

شما می‌توانید با رعایت توصیه هایی که که در ادامه به آن ها اشاره می‌کنیم، خطر بروز ایجاد نرمی کشکک زانو را تا حد زیادی کاهش دهید:

• از اعمال کردن تنش مکرر به کشکک زانویتان خودداری کنید.
• در مواقع مورد نیاز استفاده از زانوبند را برای کاهش فشار روی کشکک زانو فراموش نکنید.
• از کفی های مناسب برای کفش های خود استفاده کنید. این کفی ها قوی کف پای شما را افزایش داده و از این طریق میزان فشار وارد شده بر روی زانوهای شما را کاهش می‌دهد.
• تمرینات ورزشی مناسب می‌تواند عضلات چهار سر ران را تقویت کنند و با انجام آن ها فشار از زانو برداشته می‌شود.

نرمی کشکک زانو چگونه تشخیص داده می‌شود؟

نرمی کشکک زانو یا کندرومالاسی پاتلا وضعیتی است که در آن غضروف زیر کشکک زانو نرم شده و به تدریج تحلیل می‌رود. این عارضه معمولا با درد در قسمت جلویی زانو همراه است و اغلب در افرادی که فعالیت‌های مکرر زانو دارند، مانند دوندگان، مشاهده می‌شود. برای تشخیص این بیماری، پزشک ابتدا معاینه فیزیکی انجام داده و به بررسی درد، تورم و ناهنجاری‌های احتمالی در قرارگیری کشکک زانو نسبت به استخوان ران می‌پردازد. در ادامه، برای تایید تشخیص و ارزیابی شدت آسیب، از روش‌های تصویربرداری مختلف استفاده می‌شود. رادیوگرافی می‌تواند ناهنجاری‌های استخوانی یا عدم تراز کشکک را مشخص کند. تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) با ارائه تصاویر دقیق از بافت نرم، در شناسایی ساییدگی یا پارگی غضروف کمک‌کننده است. در برخی موارد، پزشک از آرتروسکوپی زانو، که یک روش کم‌ تهاجمی برای مشاهده مستقیم داخل مفصل است، استفاده می‌کند تا میزان آسیب غضروفی را به دقت ارزیابی کند. با استفاده از این روش‌های تشخیصی، بهترین جراح ارتوپد می‌تواند نرمی کشکک زانو را به‌طور دقیق شناسایی کرده و بهترین گزینه درمانی را برای بیمار انتخاب کند.

درمان نرمی کشکک زانو

هدف از درمان نرمی کشکک زانو، کاهش فشار روی کشکک و مفصل زانو می‌باشد. پزشکان برای درمان این مشکل از روش های غیر جراحی و جراحی استفاده می‌کنند که در ادامه به توضیح این روش ها برای شما می‌پردازیم:

درمان غیر جراحی

پزشکان در ابتدا سعی می‌کنند درمان نرمی کشکک زانو را به صورت غیر جراحی انجام دهند. ممکن است دکتر عموزاده از شما بخواهد که به زانوی خود استراحت دهید و از هر گونه فعالیتی که که ممکن است مفصل زانو را دچار درد کند، اجتناب کنید. در برخی موارد ارتوپد ممکن است برای تسکین درد و کاهش تورم، مسکن و داروهای ضد التهابی تجویز کند. به علاوه انجام فیزیوتراپی ممکن است به شما در بهبود قدرت عضلانی، کاهش فشار روی زانو و اصلاح ناهماهنگی کمک کند. استفاده از بریس های نگهدارنده توسط فیزیوتراپی نیز ممکن است به شما کمک کند از مفصل خود محافظت کنید. در برخی موارد پزشک استفاده از یخ بر روی زانو بعد از ورزش را نیز پیشنهاد می‌دهد.

درمان جراحی

زمانی که درمان های غیر جرحی موثر نبودند، جراح متخصص زانو ممکن است درمان جراحی را توصیه کند. جراحی هایی که برای درمان نرمی کشکک زانو به کار می‌روند عبارتند از:

آرتروسکوپی: دراین روش جراحی، پزشک زانوی شما را از طریق آرتروسکوپی ارزیابی می‌کند. در آرتروسکوپی زانو، پزشک یک ابزار لوله مانند که به دوربین متصل است از طریق برش کوچک  وارد بافت زانو می‌کند. دوربین کمک می‌کند تا محل جراحی به وضوح دیده شود.

تنظیم مجدد کشکک زانو: در جراحی تنظیم مجدد کشکک زانو، جراح برش کمی بزرگتر برای بازکردن ساختار زانو استفاده می‌کند و کاسه زانو را با استفاده از روشی که به عنوان رهاسازی جانبی نیز شناخته می‌شود، مجددا تراز می‌کنند. این اقدام شامل بریدن رباط های جانبی سفت است تا موقعیت طبیعی و ردیابی کشکک فراهم شود.